Home > Interviews > Ayreon – Arjan Lucassen gaat de diepte in

Ayreon – Arjan Lucassen gaat de diepte in

Tien landen in twee weken, reizend van hotel naar hotel en iedere dag vijftien journalisten te woord staan over het nieuwe zevende Ayreon album ‘01011001.’

Arjen Lucassen heeft het druk. Jarenlang heeft de componist, producent en muzikant zich wereldwijd op de kaart gezet door zijn verschillende projecten. Met deze laatste aanwinst scoort hij ogen met de indrukwekkende lijst aan gastmuzikanten.

Het Begin


Arjen klinkt erg opgewekt en vrolijk aan de telefoon; het is meer een gezellig gesprek en dat terwijl we elkaar nooit gezien hebben, de techniek staat voor niets. Hij vertelt dat hij ruim anderhalf jaar bezig is geweest met het maken van ‘01011001.’

Ik kan niet precies zeggen hoe lang het heeft geduurd, omdat vooral in het begin ik niet iedere dag ermee bezig was. Ik ga er niet voor zitten, maar af en toe komt er een idee boven. Wanneer ik tv kijk bijvoorbeeld. Daarbij heb ik een tijdje rust gehad, omdat ik in een depressie terecht kwam.

Het lijkt mij een intensief proces om en een heel verhaal te bedenken, de muziek te schrijven en de zangers erbij te zoeken.

Het is dan altijd wel op de achtergrond. Ik heb er ook voor gekozen om helemaal alleen te zijn dat jaar. Iedere dag heb ik er wel aan gewerkt, behalve in de avond dan.

Is het niet moeilijk omdat je jezelf controleert en het perfect wil hebben?

Het moeilijkste vind ik om inspiratie te krijgen en aan het eind ben ik dan ook helemaal leeg. Dan denk ik dat ik nooit meer een plaat kan maken. Als ik een idee heb ga ik meteen mijn studio in en ik heb de ervaring om daarna te kijken hoe de zang moet gaan. De muziek is weer een inspiratie voor mijn teksten. Ik doe alles in kleine stapjes. In het begin denk ik ‘ Ik ga een Pink Floyd-achtige plaat maken, een simpele enkele plaat.’ Dan groeit het verhaal en wordt het een monster. Ik ga ooit nog een keer iets helemaal in mijn eentje doen. Dat is tenminste het voornemen.

De vocalisten

Daniel Gildenlöw van Pain Of Salvation en Tom S. Englund van Evergrey vervullen een grote rol op het album. Hoe was het om deze zangers te benaderen?

Daniel reageerde helemaal niet, maar hij is een warhoofd en beantwoord zelfs de e-mails van goede vrienden haast niet. Het was echt een paar maanden stil. Daniel heb ik uiteindelijk via het label Inside Out gestrikt en ben meteen naar hem toe gegaan in Zweden. Het was een super fijne tijd.

Dan is het even stil, maar Arjen gaat toch door: Ik heb ook wel negatieve ervaringen. Als ik merk dat het om geld gaat, of iemand hogerop wil komen dan haak ik af. Ik heb ooit Tony Martin (ooit zanger van Black Sabbath) benaderd. Die riep meteen ‘ Do you have a big wallet’ nou dan hoeft het niet meer.

Wie denkt dat het voor Arjen Lucassen een hoogtepunt is om de muzikanten te regelen, omdat het hem makkelijk af gaat, heeft het mis.  Ik vind artiesten benaderen altijd het meest vervelende aan het hele album. Ik ben wel bekender nu, want iedere week krijg ik wel wat opgestuurd van iemand die zich aanbiedt. Vaak heb ik iemand op het oog, maar kent hij mijn muziek niet en dan moet ik hem echt overtuigen. Dan snel een datum prikken en over laten vliegen. Ik vind het fijn om er toch bij te zijn om de bezieling en emotie in de muziek te leggen.

Bij Tom van Evergrey was het vooral aanvoelen: een stoere man, maar een teddybeer als je hem kent. Anneke van Giersbergen (zangeres Aqua de Annique) is weer een heel ander uiterste. Bob Catly (zanger Magnum) is echt een grootheid, maar die vroeg mij juist hem erg te sturen.“

Met Anneke en Floor Jansen (Revamp, ex-After Forever) heb je vaker gewerkt, is dat fijner dan bijvoorbeeld met een Tom te werken die je niet kent.

Het heeft voor- en nadelen. Bij Floor en Anneke is het spontane wat weg, omdat je weet wat iemand kan. Floor is altijd op de achtergrond geweest bij ‘ Star One’ en ik wilde alles met haar doen: ze kan geweldige opera zingen, maar ook heel fragiel of heavy. Ik heb – vind ik – een van de beste zanger Jorn Lande en ik kon daar moeilijk een andere zanger naast zitten in het duet, maar Floor past daar prima bij: dat blijft echt hangen.

Dan oordeelt Arjen toch even over ‘ zijn’ muzikanten: Tom is gewoon arrogant en ik vind dat ook weer te gek, omdat je elkaar wilt imponeren, maar eigenlijk is hij erg aardig en het was een fijne samenwerking. Anneke is gewoon de beste zangeres van Nederland, zo niet in de wereld met wat ze doet. Een super stem en ik vond het geweldig haar akoestisch te begeleiden in Griekenland met haar nieuwe band ‘ Agua de Annique.’

De Symbolen

Zeventien zangeres doen in totaal mee aan dit project, waaronder Arjen Lucassen zelf. Tien behoren er tot ‘ Forever’ de Aliensoort op de planeet Y. In het binaire systeem wordt Y ook wel weergegeven als 01011001, vandaar de albumtitel. Deze tien zijn de main cast, die op alle nummers meedoen.


De andere zeven zijn de mensen. De rollen van deze tien worden bij de lyrics aangegeven met symbolen. ,,Ik wilde wel Alien 1,2,3 gaan benoemen, maar dat leek me ook niets. Forever is net als de Borg in Star Trek een gemeenschap. Met dit verschil dat ze ook wel overhoop liggen met elkaar en niet als één denken.

Ik heb de zangers zelf gevraagd een symbool te bedenken, alleen Tom wist niets dus heb ik hem maar een bliksemschicht gegeven. Daniel moest ‘dwars liggen’ met zijn R-copyright tekentje. Hij wil nu eenmaal graag anders zijn, maar het is natuurlijk een persoonlijke keus.

De langste plaat

Het is een vrij lange plaat, van ruim een uur en veertig minuten. Een vrij lange zit en het is zeker meer een luisterplaat. Er zit niet echt een hit tussen, het is allemaal een geheel. Arjen vindt dat niet zo erg: Ik heb hits scoren opgegeven. Ik pas niet in het format van de radioprogramma’s. Met de vorige single haalde ik de hoogste verkoop van de maand, maar ik had geen airplay dus dan haal je de top 40 niet. Ik heb een trouw publiek die een verhaal wil horen.

In de wereld heb een hoge verkoop, dus ik ben tevreden. Al denk ik dat ‘ Waking Dreams’ van de tweede cd zeker een hit is: zo catchy en met een lekker ritme. Als het label het wil proberen, ach dan vind ik het prima.

Als advocaat van de duivel zeg ik wel dat de plaat wat lang is: je verwacht wel veel van de luisteraar om alles te horen. Kan het niet compacter?

Ik plan niets van tevoren. Ik ga de studio in met het idee om één plaat te maken. Nu was ik klaar en duurde het ruim 110 minuten. Ik kon niks weggooien, want dan was de balans in alle muziekstijlen weg. Ik heb blijkbaar met Ayreon twee platen nodig om een verhaal te vertellen. Een film duurt toch ook al snel anderhalf uur.

Het verhaal

IntoThe Electric Castle’ uit 1998 heeft een vrij duidelijk verhaal. Ik heb het idee dat het met deze nieuwe plaat het wat minder duidelijk naar voren komt, en meer aan de fantasie van de luisteraar wordt overgelaten om meer lagen te ontdekken. Is dat een bewuste keuze, of zo gegroeid?

Die plaat heeft een vrij plat verhaal: een Alien die experimenteert met menselijke emoties. Het is meer een stripverhaal. Onduidelijk blijft waarom hij geen emoties meer heeft. Met deze plaat vertel ik daar meer over en ga ik daar dieper op in.

Arjen Lucassen neemt de tijd om meer uit te leggen: Ook over hoe de planeet Y eruit ziet, want ik wil overal wat dieper op in gaan. Op het eerste album ‘ The Final Experiment’ (1995) gaat het over het jaar 2084 waar beelden van de vernieling van de aarde terug gestuurd worden in de tijd. Op deze plaat vraag ik mij af hoe het zo ver heeft kunnen komen op aarde.”

Centraal staat ook de afhankelijkheid van mensen met techniek. Is daar ook een link naar het dagelijks leven?

In de eerste instantie is het een leuk verhaaltje over planet Y en de machines. Ik wil de mensen geen les lezen. Toch komt het een beetje mee in het verhaal, maar ik ben het niet bewust van plan. Ik ben ook wel voor de techniek: wie staat er nu niet iedere morgen op en zet meteen de computer aan?

Wel ben ik tegen downloaden. Ik ben toch wel blij dat ik van een generatie ben van voor de computers; ik heb idee dat jonge kinderen wel wat missen. Misschien worden zij wel gelukkig als ze een video gedownload hebben, dat weet ik niet.

Opvallend is de rol van Jonas, de zanger van Katatonia. Hij lijkt te veel zijn bekende trucje te doen, terwijl je andere artiesten eens in een hele andere setting aantreft, was het lastig hem te prikkelen om een ander facet van zijn stem te gebruiken?

,, Jonas was eigenlijk de eerste zanger die ik vroeg. Ik vind ‘ The Great Cold Distance’ echt de mooiste plaat van dat jaar. Eerst dacht ik dat het niets voor mij was die death metal, maar toch sprak het me aan. Ik heb in het verleden met Mikael van Opeth gewerkt en die heeft meteen gezegd dat Jonas dit moest doen, zodoende dat ik hem snel binnen had. Jonas heeft vier van zijn zanglijnen zelf geschreven, dus misschien dat het daarom wat meer als Katatonia klinkt. Hij is ook een beperkte zanger en dat weet hij zelf wel, waardoor hij nu niet over zijn kunnen heen ging.”

Het is een vrij donkere, progressieve plaat maar wel met een stevige body. Folk, rock en symfonisch komen bij elkaar, wat juist het album zo sterk maakt.

De depressie heeft zijn weerslag in de muziek. De eerste nummers die ik schreef waren vrij donker, maar muziek genas dus later werd het positiever. De stijlen zijn heel divers en ik pas dan ook niet echt in een hokje. Dat komt denk ik, omdat ik opgegroeid ben in de jaren zestig.

 

Ik heb bands als The Beatles, Pink Floyd en Iron Maiden zien komen en gaan. Al die stijlen hebben ook invloed op mijn muziek. Ik ben wel verbaasd dat zo veel mensen mijn platen kopen. Zowel de folk – als heavy fans die er naar luisteren. Dat overstijgt wel de hokjes en de grenzen. Ik hoef geen bevestiging, ik doe gewoon wat ik voel wat goed is.

Tot slot op 27 januari 2008 vind de cd-presentatie plaats in ‘ The Stairway To Heaven’ in Utrecht. Zijn er nog speciale plannen?

Ik ga zeker wat nummers akoestisch doen, mogelijk met tien zangers erbij en ik zal delen van de DVD laten zien. Het wordt zeker gezellig en ik verheug mij er zeker op.

meer informatie op: http://www.spv.de/ayreon/bin/AyreonEPK.html

  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: